Kia Hiwa Ra, kia hiwa ra! Tera tetahi whakaaro ki a tawharautia nga tamariki o Ngai Tuhoe ki a tu pakari ai, ki a kore ai e taka ki te he. Engari, kua timata ke nga mahi ki te whakatu i taua wahi. Kai te tu te wahi nei mo nga rangatahi o Waimana, Ruatoki me Taneatua. Kua tae ke matou ki Placemakers, kua hokona i nga paraehe, nga peita o ia kara, a kua kuhu mai nga rangatahi o Taneatua, o Ruatoki ano hoki ki te awhina, ki te peita pikitia ki runga i nga pakitara.. E rima nga ruma kai taua whare, kua timata ke a taitamariki ma, penei ki a Rangitane Harawira-Fox (no Ruatoki) raua ko Tutakangahau Akuhata (no Taneatua) ki te taa pikitia. Kai te haramai tonu a Haunui Tuna (no Waimana) ki te peita hoki. Ko aua pikitia he whakatoonga whakaaro no nga rangatahi o Tuhoe e paa ana ki a ratou mahi, ki nga whakangahau, ki nga takaro o tenei rohe. 

Ki ahau, ko nga mea pai o te wahi nei, kua whakatuhia he whare mo matou nga rangatahi, hai noho ki te korero, hai panui, hai tutakitaki hoa, he wahi hai haerenga mo matou, he wahi no matou ake, kai roto i Taneatua. He whare hai whakapuaki i a tatou ano. He wahi ki te whakanui i nga mahi, i nga whakaaro, i nga wawata o nga rangatahi. He wahi manaaki tangata. Ko te tumanako, kia kaua nga tamariki e whakahoha i o ratou maatua i a ratou e mahi ana, a, kia kaua hoki ratou e haerere i runga i nga rori, engari ki a noho tahi ki a piri tahi, ki te whakahoahoa, ki te tautoko i ratou ano tetahi ki tetahi. Kua whakatauhia e nga rangatahi he ture mo to ratou whakaruruhau.Tuturu hoki nga ture o te wahi nei. He wahi auahi kore, karekau e taea te heri mai i te inu waipiro, nga momo taru kino ranei ki konei. 

Ko te hiahia o te katoa ki te whakatuwhera i nga kuaha o te whare nei a te 29 o nga ra o Kohitatea a te tau hou e tu mai nei. Ko te tumanako ano hoki ki a whakatuwherahia to matou whare whakaruruhau i te wa ka tu te ra whakangahau a nga taiohi o Tuhoe, ara, Te Hiwa! Ki a whakahaerehia nga kaupapa e rua nei i taua ra. Kai te mihi ake ki to matou karangatanga matua, ki a Luke raua ko Tarini Ruiterman, ki a ratou o Te TWR Taiohi Trust mo nga whakaaro nui, mo te whakaea i nga wawata o nga rangatahi.

’Ma te whanau whanui e poipoi te tamaiti’

 Na Mahina Harawira Fox
 

He Ratonga Hauora a Ratonga Haua hoki a Te Kaokao O Takapau, Kei Taneatua. Ko te whainga a tenei ratonga he whakahaere kaupapa e whai ora ai a tinana,a wairua, a hinengaro, te  iwi o Tuhoe.
Ko tetahi o nga kaupapa e whakahaerehia ana e matau ko " Te Arai Whara", a , ko tetahi o nga tino ahuatanga kai raro i te kaupapa nei ko nga mahi ringa u i roto i nga kainga, i nga whanau. Ko ta matau whainga ki te whakaheke ake, ki te whakaiti ake i nga mahi e whara ai, e aitua ai to tatau iwi, ara te hunga e ata patua ana, te hunga e aituahia noahia ana hoki.
Ko te tumanako, ko te titiro atua tona wa ka riro ma te iwi, ma te hapori tonu hai arai atu enei ahuatanga, ma te mahi ngatahi me nga roopu e kawe ana i tenei kaupapa, ana te mahi ngatahi hoki me nga tari e u ai teni waka ki uta. Ko te tino ahua e whaia ana e matau kia noho haumaru a tatau tamariki.
Mena te tamaiti kai roto i te whanau ringa u, whaikino ranei, e whakawhuia ana taua tamaiti, a tinana, a wairua, a hinengaro. He hura noa te puta o te mahi ringa u, ahakoa ki hea, ahakoa he aha te wa - ko ta tatau ke me pehea tatau. Me whakapau ke tatau i o tatau kaha ki te poipoi tamariki kia tipu rawa aka ai, tu tangata ana. 

E tino whakapono ana a Te Kaokao O Takapau kai roto i o tatau ringaringa kai tena, kai tena, a tatau tamariki, o tatau uri whakaheke, a, kia kaha tatau ki te manaaki ki te poipoi i a ratau. Ma tatau katoa, ma whanau, ma te hapu, ma te iwi e poipoi te tamaiti.

I roto i nga i nga mahi toi a Edward Harawira, no Ruatoki, no Ngai Tuhoe, kai te puta kaha te wairua whakahe i nga mahi whai kino tamaiti, whaikina whanau. Ki a ia, me whakamutu enei mahi kino, ko te whakautu o te whaikino ko a tatau tamariki.
Ko te pikitia nei i tangia i te was e tauira tonu ana a Edward ka kite ai tatau i te hohonu o te ngau kino, o te ngakau i nga mahi whakawhui tamariki, whanau hoki. Kia tikina at ano te whakaaro - ANEI TE WHAKAUTU! WHAKAMUTUA!
E tino whakapono ana a Te Kaokao O Takapau me te mohio ka marama, ma te marama ka matau tatau ki te tautoko i a tatau ano, i o tatau whanau, i o tatau hapu, i o tatau iwi whanui, no reira i tenei wa kai te mahi rauemi matau, kai te whakarite hotaka mahi hai awhina, hai tautoko i te iwi. He timatanga noa ra tenei.
Te Kaokao O Takapau is a Health and Disability Service based in Taneatua and working toward developing and maintaining healthier life-styles for Tuhoe people.